20-11

Sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học

SHCM

Sinh hoạt chuyên môn là hoạt động trong đó giáo viên học tập lẫn nhau, học tập trong thực tế, là nơi thử nghiệm và trải nghiệm những cái mới, là nơi kết nối lý thuyết với thực hành, giữa ý định và thực tế.

Giới thiệu về vận dụng mô hình Nghiên cứu bài học vào nâng cao hiệu quả dạy học phần phân số lớp 4

Hiện nay, sinh hoạt chuyên môn tại trường là một hoạt động bồi dưỡng giáo viên tại chỗ, từ thực tế nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên. Sinh hoạt chuyên môn dựa trên “Nghiên cứu bài học” đang được coi là công cụ để chẩn đoán, phát hiện rõ ràng, cụ thể từng vấn đề trong việc học của học sinh; suy xét và lý giải cặn kẽ, toàn diện, rộng mở các nguyên nhân liên quan, từ đó giúp giáo viên thiết kế, tiến hành bài học thực sự có chất lượng cho học sinh. Đó là một tiếp cận, mô hình hay công cụ nghiên cứu mới nhằm đảm bảo cơ hội học tập thực sự có chất lượng mọi học sinh trong từng bài học môn Toán nói chung và bài học phần phân số lớp 4 nói riêng. Qua hệ thống bài viết, chúng tôi giới thiệu việc Vận dụng mô hình “Nghiên cứu bài học” vào nâng cao hiệu quả dạy học phần phân số lớp 4 do TS. Vũ Thị Sơn[1], ThS. Nguyễn Văn Khôi[2] thực hiện.

Khái niệm Nghiên cứu bài học và Hiệu quả dạy học

Thuật ngữ Nghiên cứu bài học (NCBH) (tiếng Anh là Lesson Study hoặc Lesson Research) dùng để chỉ một quá trình nghiên cứu, học hỏi từ thực tế của một nhóm hay nhiều GV của một nhà trường nhằm đáp ứng tốt nhất việc học tập có chất lượng của HS. NCBH có trọng tâm là nghiên cứu việc học (NCVH) của HS thông qua từng chủ đề, bài học, môn học, lớp học cụ thể. Thuật ngữ NCVH (tiếng Anh là Learning study) để chỉ những hoạt động trọng tâm, cụ thể của của GV trong quá trình NCBH gồm: thiết kế và tiến hành bài học-quan sát- suy ngẫm và chia sẻ về thực tế việc học của HS trong bài học đó để tìm hiểu HS học như thế nào ? GV cần phải làm gì để HS học tập thực sự và có hiệu quả ?..

Mô hình Nghiên cứu bài học

Theo Hiệp hội NCBH thế giới (WALS), NCBH đang là mô hình nhằm đổi mới nhà trường và cải thiện chất lượng giáo dục thông qua hoạt động GV nghiên cứu, xem xét thực tế việc học của HS và những vấn đề liên quan. Mô hình này có nguồn gốc từ Nhật Bản sau đó được giới thiệu, phát triển ở châu Á, châu Mỹ, châu Phi, châu Âu với khoảng 32 nước, trong đó có Việt Nam...

NCBH và việc nâng cao hiệu quả dạy học trong trường Tiểu học

Theo Vygotsky (thuyết kiến thiết xã hội), sự phát triển cá nhân xuất phát từ các tương tác xã hội trong đó các ý nghĩa văn hóa được chia sẻ bởi một nhóm và cuối cùng cá nhân tiếp thu thành kiến thức của bản thân. Như vậy, việc các GV học hỏi lẫn nhau và các mối quan hệ đối thoại trong NCBH gắn liền với việc học thiết lập các đối thoại trong lớp học thông qua đó HS có thể cảm thấy, bình tĩnh, bình tâm và bị cuốn hút vào việc học tập có ý nghĩa...

Một số cơ sở để thực hiện nghiên cứu bài học nhằm nâng cao hiệu quả dạy học

Trong quá trình NCBH, GV tham khảo vận dụng tất cả các hiểu biết về tâm lý học, giáo dục học; các quan điểm giáo dục, PPGD và PPDH để kết nối với việc dạy, việc học ở mỗi bài học nhằm nâng cao hiệu quả dạy học. Sau đây là một số hiểu biết làm công cụ, cơ sở chính cho GV thực thi quá trình NCBH.

Vận dụng mô hình nghiên cứu bài học vào trường học Việt Nam

NCBH là một hoạt động cộng tác học tập, bồi dưỡng chuyên môn của các GV thông qua nghiên cứu thực tiễn quá trình dạy học của chính họ ở nhà trường. Hoạt động học này tập trung vào qua sát-phân tích việc học của HS trong mỗi bài học cụ thể từ đó giúp GV chia sẻ kinh nghiệm, nhận ra các vấn đề khó khăn..

Thực trạng dạy học phần phân số lớp 4

Để xem xét thực tế hiệu quả dạy học phần phân số lớp 4 hiện nay, cần tìm hiểu yêu cầu về mục tiêu, nội dung, PPDH ở Tiểu học nói chung và ở phần phân số môn Toán lớp 4 nói riêng.

Một số định hướng khi thực hiện nghiên cứu vận dụng

Theo triết lý NCBH là đảm bảo cơ hội học tập cho từng HS và cơ hội học hỏi phát triển chuyên môn cho mọi GV, quá trình nghiên cứu vận dụng mô hình NCBH nhằm nâng cao hiệu quả dạy học phần phân số lớp 4 cần dựa vào các điểm trọng tâm dưới đây..